Impotencja po 45 roku życia

Zaburzenia erekcji (Erectile dysfunction – ED) mogą występować w każdym wieku, jednak w większości przypadków dotykają mężczyzn po 45. roku życia. W USA na ED uskarża się 30 milionów mężczyzn, a na całym świecie, według różnych statystyk, ok. 150 milionów. Szacuje się, że na problemy z erekcją w 2025 roku będą cierpiały 322 miliony mężczyzn w tej grupie wiekowej.

Częstość występowania zaburzeń erekcji znacząco wzrasta wraz z wiekiem, jednocześnie są one zaliczane do najczęstszych zaburzeń seksualnych u mężczyzn. Według statystyk na zaburzenia erekcji skarży się:

• < 1% do 30. r.ż.,
• 39% w wieku 40 lat,
• 48% w wieku 50 lat,
• 57% w wieku 60 lat, 
• 67% w wieku 70 lat.

Występowanie tego zjawiska jest związane z powstawaniem zmian patologicznych w organizmie, narastających z wiekiem, które doprowadzają do zaburzeń erekcji.

Zauważono, że 45. rok życia jest tym momentem, kiedy zaburzenia zaczynają szybciej narastać. Według Massachusetts Male Aging Study ryzyko wystąpienia impotencji w wieku 40 lat wynosi 5%, a wieku 70 lat już ponad 15%. 

Należy zaznaczyć, że na podstawie licznych badań przeprowadzanych głównie w USA zauważono, iż wraz z wiekiem, oprócz zaburzeń erekcji ED, obniżają się także popęd seksualny i odczuwana satysfakcja z odbytych stosunków płciowych. 

Wzrost występowania ED wraz z wiekiem może być spowodowany: 

• przez zmiany „wsteczne” zachodzące w organizmie każdego mężczyzny (wiotkość mięśni, więzadeł, spadek elastyczności skóry), 
• występowaniem różnych chorób oraz w wyniku stosowanego leczenia. 

Zmiany w stężeniu hormonów  

Według badań przeprowadzonych w USA po 45. roku życia we krwi mężczyzn obniża się poziom testosteronu ( hormonu zwanego „męskim hormonem”, odpowiedzialnego za występowanie libido i popędu seksualnego u mężczyzn), a zwiększa się poziom hormonów żeńskich (LH). Jednakże według dotychczasowych badań zmiany w stężeniu hormonów, pojawiające się wraz z wiekiem, u zdrowych mężczyzn nie mają aż tak istotnego znaczenia, jak dawniej sądzono. 

Zmiany w budowie penisa 

Znaczący wpływ na wystąpienie ED mają zmiany we włóknach kolagenowych i elastycznych budujących błonę białawą (błona budująca penis). Badania pobranych wycinków z penisa ujawniły postępujące z wiekiem zmiany zanikowe tych włókien.

Dodatkowo u 35% mężczyzn po 60 r. życia dochodzi do zaniku mięśni gładkich, z których zbudowany jest także męski członek. 

Zaobserwowano również  zamianę kolagenu III na kolagen I, co także może powodować zaburzenia erekcji, gdyż powoduje zmniejszenie elastyczności i wrażliwości ciał jamistych na wypełnianie się krwią. Podejrzewa się, że zamiana kolagenu może powodować zmiany niedokrwienne mięśni gładkich, co bezpośrednio będzie upośledzało ich funkcję.

Zmiany w czynności penisa 

Wraz z wiekiem w prąciu zachodzą liczne zmiany fizjologiczne i biochemiczne. Badania dowiodły, że dochodzi do obniżenia wrażliwości na mechaniczne drażnienie członka. Zmniejsza się także ilość neuronów zawierających syntetazę NO (przekaźnik ułatwiający wystąpienie wzwodu). 

Zmiany hemodynamiczne 

Obserwuje się  także obniżony przepływ krwi w ciałach jamistych, po wstrzyknięciu 10 ug prostaglandyny E1. Sam wiek, według obecnych badań, bez towarzyszących badań jest ryzykiem wystąpienia ED.

Choroby jako dodatkowy czynnik ryzyka 

Wraz z wiekiem zwiększa się liczba chorób w populacji. Choroby, poza wiekiem, są istotnym czynnikiem wpływającym na występowanie ED. Zaliczamy do nich przede wszystkim: 

Choroby sercowo-naczyniowe (największy odsetek) 

Przykładem może być nadciśnienie tętnicze samoistne. Jego występowanie powoduje zmniejszenie ogólnej ilości NO – substancji niezbędnej do fizjologicznego wzwodu. Jak wyżej wspomniano, ilość NO w penisie zmniejsza się także wraz z wiekiem jako wynik obniżonej aktywności enzymu syntetyzującego NO (NOS).

Według innego badania oceniającego 1240 mężczyzn pomiędzy 18. a 91. rokiem życia 488 skarżyło się na zaburzenia erekcji i większość przypadków była związana z chorobą niedokrwienną serca, nadciśnieniem tętniczym i miażdżycą naczyń tętniczych. 

Greenstein zaobserwował korelację pomiędzy występowaniem ED a ilością zmiażdżycowanych naczyń tętniczych.  

Choroby psychiczne  

Główną  przyczyną w tej grupie jest depresja. Częstość jej występowania nie ma udowodnionego związku. 

Cukrzyca  

Ryzyko wystąpienia cukrzycy wzrasta wraz z wiekiem. Ryzyko występowania ED u pacjentów jest zaś ściśle związane z kontrolą poziomu cukrów – glukozy. Cukrzyca, szczególnie ta źle kontrolowana, prowadzi do powikłań w postaci uszkodzenia nerwów (neuropatia) i uszkodzenia drobnych naczyń doprowadzających krew do penisa (mikroangiopatia). Wysoki poziom cukrów może także doprowadzać do glikozylacji nabłonka w ciałach jamistych i tym samym upośledzać wytwarzanie NO. 

Łagodny przerost prostaty (Benign prostatic hyperplasia – BPH)

Według ostatnich badań (oszacowano 140 pacjentów z BPH) ponad połowa mężczyzn z tym schorzeniem cierpi na ED.

Zaburzenia erekcji (impotencja) są powszechnym schorzeniem w dzisiejszych czasach. Częstość ich występowania wzrasta dramatycznie wraz z wiekiem, szczególnie jeśli mężczyzna jest obciążony dodatkowymi chorobami cywilizacyjnymi, np. sercowo- naczyniowymi (np. choroba niedokrwienna serca, miażdżyca, udar). 

Leczenie

Obecnie podstawą  leczenia zaburzeń erekcji jest doustna terapia sildenafilem – inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5). Poprawia on erekcję szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem i chorobą niedokrwienną serca oraz z depresją. Według ostatnich badań sildenafil jest mało skuteczny w leczeniu ED mających przyczynę w cukrzycy. 
 
Piśmiennictwo:
Erectile Dysfunction In the elderly: epidemiology, etiology and approaches to the treatment, „The journal of urology”. June 2003. 
The epidemiology and etiology of erectile dysfunction. January 1999
Erectile dysfunction is assiciated with a high prevalence of hyperlipidemia coronary diseases risk. European Urology 2003.