Leki na potencję

Impotencja to problem dotyczący we współczesnym świecie coraz większej liczby mężczyzn. Związany jest on głównie z nieprawidłowym stylem życia, paleniem papierosów, otyłością, brakiem ruchu, jak i zwiększoną ilością stresujących sytuacji. „Problem” ten powoduje obniżenie poziomu życia oraz gorsze samopoczucie i samoocenę. Pomocne jednak dla mężczyzn jest stosowanie leków, które wykazują skuteczność w zaburzeniach erekcji.
 

Zasady leczenia impotencji

Najważniejszym czynnikiem przy doborze odpowiedniego leczenia impotencji jest rozpoznanie przyczyny zaburzeń erekcji, jak również zapoznanie się z innymi objawami pacjenta. Dobierając preparat należy znać współistniejące choroby, przyjmowane leki oraz aktualne wyniki laboratoryjne.

Kolejnym krokiem w prawidłowym leczeniu zaburzeń erekcji jest eliminacja czynników ryzyka, czyli:

• sytuacji stresowych,
• palenia papierosów,
• siedzącego trybu życia,
• nadwagi,
• nieodpowiedniej diety,
• nadmiernego spożycia alkoholu.

Czasami tylko zmiana stylu życia przynosi oczekiwane rezultaty. Ważne jest również prawidłowe leczenie chorób mogących wywoływać zaburzenia erekcji, np.: cukrzycy, chorób prostaty, zaburzeń hormonalnych. Czasami należy przeprowadzić modyfikację leczenia choroby przewlekłej, w przypadku, gdy działaniem niepożądanym przyjmowanego preparatu jest zaburzenie sprawności seksualnych (ACEI, blokery receptorów alfa-1 adrenergicznych, antagoniści receptorów angiotensyny).

Leczenie zaburzeń erekcji

W sytuacji, gdy powyżej wymienione metody nie skutkują należy rozważyć stosowanie preparatów doustnych ewentualnie wzbogaconych w hormony. W każdym przypadku powinno się również korzystać z pomocy psychologa. Podawanie środków farmakologicznych oraz stosowanie aparatów próżniowych są leczeniem I rzutu. Kolejnymi etapami leczenia są iniekcje preparatów wazoaktywnych do ciał jamistych prącia (dokawernozalnie) lub aplikacja leków bezpośrednio do cewki moczowej- leczenie II rzutu. Niepowodzenie powyższych metod kwalifikuje pacjenta do leczenia III rzutu- polega ono na protezowaniu prącia.

Leki na potencję

Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (PDE5-I). Obecnie leki te są najczęściej stosowanymi preparatami farmakologicznymi. Ich działanie polega na rozkurczu mięśni gładkich naczyń (poprzez zwiększenie poziomu cGMP), a tym samym zwiększają napływ krwi do ciał jamistych prącia. Leki te przyjmuje się doustnie około 30-60 minut przed planowanym stosunkiem. Zaletą tych preparatów jest wymagana do wzwodu stymulacja seksualna. Skuteczność preparatu ocenia się na około 90%.

Przeciwwskazania do stosowania tych leków na impotencję to:

• przyjmowanie azotanów,
• erytromycyny,
• niewydolność krążenia,
• przebyty udar mózgu,
• niedociśnienie tętnicze,
• niewydolność nerek i wątroby,
• zwyrodnienie barwnikowe siatkówki.

Działania niepożądane to: bóle i zawroty głowy, obrzęk śluzówek nosa i uczucie jego zatkania, zaczerwienienie skóry twarzy, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia. Działanie takie wykazują: sildenafil, wardenafil (leki I generacji) oraz tadalafil (II generacji). Czas działania sildenafilu i wardenafilu wynosi 6 godzin, tadalafilu - do 36 godzin. Przyjmowanie sildenafilu rozpoczyna się od dawki 50 mg, tadalafilu od 10- 20 mg. Ostatni lek nie wykazuje interakcji z pokarmami bogatotłuszczowymi i alkoholem.

Antagoniści receptorów dopaminergicznych. Skuteczność tej grupy leków jest niższa niż PDE5-I, mają więcej działań niepożądanych oraz krótki czas działania, dlatego też rzadko się je stosuje. Ich działanie polega na blokadzie receptorów w ośrodkowym układzie nerwowym, co powoduje efekt wazoaktywny, oraz pobudzenie ośrodka erekcji w jądrze przykomorowym. Stosowane leki z tej grupy to L-dopa, apomorfina. Apomorfinę podaje się podjęzykowo w dawce 3 mg. Podawanie azotanów nie jest przeciwwskazaniem w przypadku zażywania apomorfiny.

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi tych leków na potencję są:

• nudności,
• wymioty,
• omdlenia,
• senność.

Antagoniści receptorów serotoninergicznych. Leki te tak jak i antagoniści receptorów dopaminergicznych są rzadko stosowane. Preparatem znajdującym się w tej grupie jest, np. trazodon, którego głównym wskazaniem do podawania jest depresja.

Leki androgenowe - hormonalne. Niski poziom hormonów androgenowych ma miejsce w przypadku fizjologicznego starzenia się oraz w niektórych stanach patologicznych: zaburzeniach wydzielniczych przysadki, nadnerczy, tarczycy, hipogonadyzmie polekowym. Przed podaniem leków z tej grupy należy kilkakrotnie oznaczyć poziom testosteronu we krwi w celu dokładnego potwierdzenia diagnozy. Testosteron można podawać w formie domięśniowej, doustnej lub przezskórnej. Plastry z hormonem przykleja się na pośladek. Zalecany poziom stężenia testosteronu całkowitego w surowicy powinien mieścić się w wartościach niskich lub średnich odpowiednich dla zdrowych mężczyzn. Dodatkowo testosteron może pomóc w przywróceniu naturalnego wzwodu lub zwiększyć odpowiedź na PDE5-I.

Potocznie środki zwane jako afrodyzjaki przyczyniają się do leczenia zaburzeń erekcji. Jedynym zarejestrowanym preparatem jest johimbina.

Leki naczyniowo czynne. Preparaty tego typu są podawane w iniekcjach bezpośrednio do ciał jamistych prącia lub docewkowo. Pierwszym zastosowanym środkiem była papaweryna, następnie zaproponowano fentolaminę (bloker receptorów α1-adrenergicznych) oraz prostaglandynę PGI2. Obecnie rekomendowanym preparatem jest PGI2 w dawce 2,5-40 μg. Prowadzano również badania podając: chlorowodorek papaweryny, chlorowodorek papaweryny z fentolaniną oraz prostaglandynę E1 (alloprostadil). Dwie ostatnie techniki uzyskały podobną skuteczność jak PGI2. Jednak po podaniu papaweryny samej lub z fentolaminą wystąpił priapizm, dlatego nie stosuje się tych preparatów. PGE1 natomiast jest lekiem rekomendowanym, podaje się go w dawce 2,5-40 μg.

Terapia ta jest skuteczna u około 70% pacjentów, jednak wymaga od chorego samodzielnego wstrzykiwania środka do prącia kilka minut przed każdym stosunkiem. Lek podaje się w okolicę podstawy prącia po jednej stronie (wstrzyknięcia wykonuje się pod kątem prostym, naprzemiennie i w różnych miejscach). Metodę tą można stosować maksymalnie trzy razy na tydzień i nie częściej niż raz na dobę. Działania uboczne:

• bolesność,
• krwiaki,
• włóknienie,
• przewlekły wzwód,
• spadek ciśnienia tętniczego,
• przyspieszenie pracy serca,
• zakażenia i uszkodzenie wątroby.

Przeciwwskazania do stosowania wstrzyknięć, to: zaburzenia krzepnięcia, choroba Peyronia, anemia sierpowata, białaczka, szpiczak mnogi, zniekształcenie prącia. Badania przedstawiają, że iniekcje pozwalają na powrót do terapii doustnej lub w niektórych przypadkach uzyskuje się powrót samoistnych erekcji bez dalszej potrzeby leczenia (wpływ na mięśniówkę naczyń, działanie przeciwzakrzepowe, neowaskularyzacja).


Bibliografia

Lew-Starowicz Z. Leczenie zaburzeń seksualnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1997, ISBN 83-200-2107-3
Rajtar - Cynke G. (red.), Farmakologia. Podręcznik dla studentów i absolwentów wydziałów pielęgniarstwa i nauk o zdrowiu Akademii Medycznych, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-77-7
Buczko W. (red.), Mutschler Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0
Neal M.J. Farmakologia w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3117-6